HPV testiniz pozitif çıktığında, biyopsi sonucunuzda CIN 2 veya CIN 3 yazdığında ya da genital siğil fark ettiğinizde aklınıza gelen soruların yanıtları. KETEM sonucu, LEEP ile konizasyon farkı ve tedavi sonrası süreç dâhil.
Genital kondilomlar, 100'den fazla tipi olan human papilloma virüs (HPV) enfeksiyonunun gözle görülebilen lezyonlarıdır. HPV deride hemen her yerde siğil yapabilir; ama her HPV tipi vücudun farklı bir yerine afinite gösterir. Otuzdan fazla HPV tipinin anogenital bölgeye spesifik olduğu bilinmektedir.
HPV, 72 kapsomerden oluşan zarfsız bir DNA virüsüdür. Deri ve mukozalarda tespit edilen bu virüsün 200'den fazla tipi vardır ve bunların %40'ı anogenital epitelde görülür. Bunlar, servikal kanser örneklerinde belirlenme oranlarına göre serviks kanseri gelişimi için yüksek riskli (HR) ve düşük riskli (LR) olarak sınıflandırılmaktadır.
Cinsel aktivitesi olan kadınların %20 ile %40'ının HPV ile enfekte olduğu tahmin edilmektedir. Anogenital bölgeye spesifik HPV tiplerinin yaklaşık 15'i yüksek riskli veya onkojenik olarak sınıflandırılır. Genital kondilomların oluşumunda daha çok düşük riskli HPV tipleri rol oynasa da, aynı hastada birden fazla HPV tipinin enfeksiyon oluşturma olasılığının yüksek olduğu unutulmamalıdır.
| Grup | HPV tipleri |
|---|---|
| Yüksek riskli (15 tip) | 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59, 68, 73, 82 |
| Olası yüksek riskli | 26, 53, 66 |
| Düşük riskli (siğil yapan) | 6, 11 |
CIN 1, CIN 2 ve CIN 3 gibi rahim ağzı kanserine dönüşebilecek kanser öncesi lezyonlar, HPV virüsü ile enfekte olan kadınların rahim ağzında gelişen ve kansere dönüşme potansiyeli taşıyan lezyonlardır. Bu lezyonlar tip 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59, 68, 73, 82 gibi onkolojik HPV enfeksiyonları neticesinde oluşur.
Sağlık Bakanlığı ülkemizde HPV taramasını 35-65 yaş arası kadınlara 5 yılda bir ücretsiz olarak yapmaktadır. KETEM'de alınan HPV sonucu genel olarak 2 hafta içinde çıkar; aile hekiminize veya HPV testi alınan KETEM'e sonucunuzu mutlaka sorun.
Sonucunuzda HPV 16 veya HPV 18 çıktıysa mutlaka kolposkopi yapılması gereklidir. HPV 16 pozitif çıktığında rahim ağzı kanseri gelişme riski yaklaşık 450 kat, HPV 18 pozitif çıktığında ise yaklaşık 250 kat artmaktadır. Bu tür hastaların bu konuda deneyimli jinekologlarca takip edilmesi gereklidir.
35-65 yaş arası kadınlara KETEM'de 5 yılda bir ücretsiz HPV testi yapılır.
Sonuç genellikle 2 hafta içinde çıkar. Aile hekiminizden veya KETEM'den öğrenebilirsiniz.
HPV 16 veya HPV 18 saptandıysa rahim ağzı kolposkop ile 40 kata kadar büyütülerek incelenir.
Şüpheli alan görülürse biyopsi alınır. Sonuç CIN 2-3 (HSIL) gelirse LEEP planlanır.
Her iki işlem de servikal preinvaziv lezyonları (CIN 2 ve CIN 3) tedavi etmek için kullanılır.
| LEEP | Soğuk konizasyon | |
|---|---|---|
| Uygulama | Ayaktan, hastanede yatmadan | Genelde hastanede yatarak |
| İşlemin büyüklüğü | Daha basit | Daha büyük işlem |
| Çıkarılan doku | Daha az | Daha fazla |
| Kanama | Daha az | Daha fazla |
| Rahim ağzında darlık (stenoz) | Daha seyrek | Daha sık |
| Etkinlik | İki yöntem aynı etkinliktedir | |
Konizasyon işleminin çıkardığı doku daha fazladır; buna bağlı olarak kanama, rahim ağzında daralma (stenoz) ve buna bağlı ağrılı adet görme ile ağrılı cinsel ilişki, bazen de rahim ağzının cerrahi olarak genişletilme ihtiyacı soğuk konizasyonda daha sık görülür. Bu sebeplerle aynı etkinlikte olan LEEP işlemi tercih edilmektedir; ancak bazı nadir durumlarda soğuk konizasyon da uygulanabilir. Buna hastaya göre karar vermek gerekir.
Yüksek riskli HPV enfeksiyonu olan, CIN 2 veya CIN 3 (HSIL) tespit edilen hastalarda rahim ağzı kanserine dönüşecek lezyonlar olup olmadığını anlamak için rahim ağzının bir teleskobik kamera yardımıyla 40 kata kadar büyütülerek incelenmesi ve gerekirse biyopsi alınması işlemidir.
Kolposkopi anestezisiz olarak muayene şartlarında yapılır ve süre olarak 15-40 dakika arasında sürebilir. Eğer onkolojik tip olan HPV 16 veya HPV 18 varsa mutlaka kolposkopi yapılması gerekir. Kolposkopi ile LEEP ve konizasyon işlemleri bu konuda deneyimli hekimlerce yapılmalıdır.
HPV virüsünün şu anda bir ilaç tedavisi yoktur. HPV'nin yol açtığı lezyonlar tedavi edilmektedir: HPV siğil yaptıysa siğiller, yüksek dereceli hücre çoğalması yaptıysa bu lezyonlar tedavi edilir. Vücudun savunma sisteminin aktivitesini artıran bazı ilaçların HPV'nin vücuttan atılmasını kolaylaştıracağı iddia edilmektedir; fakat bu konudaki araştırmalar hâlen devam etmektedir. Şu an için HPV virüsünün ilaçla tedavisi mümkün değildir.
HPV alındıktan sonra aşılama yapılabilir; fakat aşının içindeki en az bir tipe karşı etkinliğinin olmadığı veya azaldığı bilinmelidir.
Dış genital bölgede oluşan siğiller dışında hastanın anlayabileceği etkin bir belirtisi yoktur. Siğil varsa hekime gidilmelidir. Smear ve HPV testi yaparak genital HPV olup olmadığı anlaşılır.
Hastaların en çok sorduğu sorulardan biri budur. Birden fazla partner varsa HPV'nin kimden ve ne zaman alındığının anlaşılması mümkün değildir.
HPV DNA testi smear gibi rahim ağzından alınarak yapılır ve sonucu 1-3 hafta arasında çıkar. Bazı merkezler önce HPV olup olmadığını tespit eder, HPV pozitif ise tipleme yapar. Bazı HPV DNA testleri ise HPV 16 ve HPV 18'in de olduğu onkolojik tipleri test eder.
HPV genel olarak cinsel yolla bulaşır; fakat oral ve anal seks ile de bulaşır. Yanaktan öpüşmekle bulaşmaz.
Aktif HPV enfeksiyonu geçiren kadınlarda normal doğum sırasında bebeğin oral florasına bulaşıp larinksteki ses tellerine HPV bulaşabilir ve bebekte nadir görülen laringeal papillomatozis denen bir hastalığa sebep olabilir. Fakat bulaşma oranı düşüktür.
Her HPV enfeksiyonu kanserleşmez; ama bunun bir uzman tarafından değerlendirilmesi ve takip edilmesi gereklidir.
CIN 3, rahim ağzı kanserinin öncü lezyonlarının en önemlisidir. Epitel içindeki hücre çoğalmasının en yoğun olanıdır ve tüm epiteli kaplamıştır; karsinoma in situ olarak da isimlendirilir. Yeni terminolojide patologların bazısı artık CIN 2-3 yerine HSIL terminolojisini kullanmaktadır. CIN 3 mutlaka tedavi gerektirir ve genel kabul gören tedavi yöntemi LEEP uygulanmasıdır. LEEP, "loop electrosurgical excision procedure" kelimelerinin baş harflerinden üretilmiş bir kısaltmadır.
CIN 3 tedavisinde en sık LEEP işlemi uygulanır. İşlem lokal anestezi ile de uygulanabilir, ama ağrılı bir işlem olduğu için genelde hafif sedasyon ile birlikte yapılır. İşlem normal şartlarda 15 dakika sürer; sonrasında hasta evine gider ve günlük aktivitelerine devam eder. LEEP işlemi sonrası 2-3 hafta az miktarda kanama ve bol sulu akıntı olur, sonrasında normale döner. İşlemden sonra 3 hafta cinsel ilişki olmamalıdır.
Bu tür yüksek dereceli lezyonlar tedavi edilmezse rahim ağzı kanserine dönüşme olasılığı yüksektir; o sebeple ihmal edilmemelidir.
LEEP işlemi hastanın üremesi üzerine olumsuz etkide bulunmaz, çocuk sahibi olunmasına engel olmaz. Ancak LEEP işlemi tekrarlayan uygulamalar şeklinde birden fazla kez uygulanırsa rahim ağzının kısalmasına yol açarak erken doğum riskini artırabilir. Bu nedenle deneyimli hekimler tarafından uygun endikasyonlarla yapılmalıdır.
CIN 2-3'ün tekrarlama riski vardır. Bu sebeple LEEP işlemi sonrası hastaların mutlaka düzenli takibi gereklidir. Tedavi edildikten sonra hastalar gebe kalabilir ve doğum yapabilir; ama smear ve HPV takibini mutlaka düzenli yaptırmak gereklidir.
Gebe iken smear testi alınmalıdır ve gebe iken smear alınmasının gebelik üzerine herhangi bir zararı yoktur.
Bu konu uzun zamandır tartışılmaktadır. Eskiden HPV'ye bağlı lezyonları olan hastaların bebeğe HPV bulaşmasını önlemek için sezaryen ile doğurması önerilirken, son zamanlarda normal doğum yapılmasının da mümkün olduğu, bebeğe bulaşma olasılığının düşük olduğu vurgulanmaktadır. Yine de doğum şekline aile ile birlikte karar verilmelidir.
Onkolojik HPV tipleri vücuda alındıktan sonra rahim ağzı kanseri oluşuncaya kadar geçen süre 5-15 yıl arasında değişir. Bu sebeple düzenli jinekolojik kontrole giden ve smear ile HPV testini yaptıran hastalarda, rahim ağzı kanserine dönüşmeden erken tanı ile LEEP veya konizasyon işlemi yapılarak kanser oluşması önlenir.
Smear, HPV veya biyopsi sonucunuzla ilgili merak ettiklerinizi telefonla ya da WhatsApp'tan iletebilirsiniz. Klinik Söğütözü / Çankaya'dadır.
Bu sayfadaki içerikler yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Tanı ve tedavi kararları kişiye özel değerlendirme sonrasında verilir; sonuçlar kişiden kişiye farklılık gösterebilir.
